De workshop
Familie
Opstelling
Voor wie
Filosofie
Meer over opstellingen
Meer over achtergronden

DE WORKSHOP

In de workshop familieopstellingen kijken we op een systemische manier naar werk- of levensvragen – en hun antwoorden.  

INHOUD
De workshop familieopstellingen gaat over de liefde en de beweging van de ziel die ons aanstuurt in leven en in dood.
De universele levensvragen die aan de orde komen zijn voor iedereen ontroerend en vaak heel herkenbaar. Een workshop familieopstellingen is ook geschikt voor ouders die vragen hebben over het gedrag of de gezondheid van hun kind. Voor ouders met samengestelde gezinnen. Voor ouders die hun kind willen helpen vrij te worden van de gebeurtenissen uit het verleden en die hun kind de eigen plek in de familie willen terug geven. Tijdens familieopstellingen zijn ook persoonlijke werkvragen welkom.

PRAKTISCH
We werken tijdens een workshop met een groep van minimaal 8 en maximaal 14 tot 16 mensen.

• In een ééndaagse workshop doen we ongeveer vier tot zes opstellingen en systemische oefeningen. Iedereen die dat wil, krijgt de mogelijkheid om representant te zijn in een opstelling. Tijdens de rondes kan ieder vragen stellen naar aanleiding van de thema’s die aan bod komen. Er is voor ieder die met een vraag komt ruimte om inspiratie voor de volgende stap of een antwoord te vinden.
• De tweedaagse workshops zijn intensiever dan een ééndaagse, we doen meer opstellingen en er worden dus ook meer verschillende thema’s belicht. Wat tijdens de eerste dag in beweging is gekomen kan vaak op de tweede dag een volgende stap zetten.

Terug Omhoog

FAMILIE

• We maken allemaal deel uit van onze familie.

• Een familie is ‘een systeem’ dat bestaat uit alle familieleden.

• Tot jouw familie behoren: jouw beide ouders, vier grootouders en alle voorouders. Verder horen bij jouw familie alle broers en zussen, al jouw partners en al jouw kinderen. Ook eerdere partners van jouw ouders hebben vaak een bepaalde plaats.

• Soms horen bij de familie ook mensen die iets bijzonders hebben gedaan voor het voortbestaan van de familie, b.v. als iemand het leven heeft gered van een familielid. Ook mensen die groot nadeel hebben gehad horen erbij. B.v. als iemand is overleden door de schuld van een familielid. Al die mensen hebben een plaats en die moet erkend worden.

• Als iemand wordt vergeten of uitgesloten dan komt er onrust in de hele familie.

Een ‘probleem’ is meestal een natuurlijk proces dat tot stilstand is gekomen en niet meer uit zichzelf verder kan. Denk b.v. aan een rouwproces, een afscheid of het verwerken van een trauma. Alles wat leeft moet kunnen bewegen. Een kleine impuls is vaak voldoende om het proces weer op gang te brengen, dan vindt het verder zelf zijn weg. Zoals water altijd zijn weg vindt naar een lager punt. Die kleine impuls kan door een beweging in de opstelling worden gegeven.

Terug Omhoog

OPSTELLING

Een familieopstelling geeft een verbluffend inzicht in de werking van liefde en trouw. Een opstelling toont het wezenlijke van relaties binnen een familie of een andere groep mensen. 

Je werkt tijdens een opstelling alleen met de informatie van de ziel. Op dat moment is het dus niet zo belangrijk wat je denkt of voelt over jouw vraag, want dat heeft immers nog steeds niet tot de oplossing geleid.

Als het om jouw vraag gaat dan kies je uit de andere deelnemers representanten – plaatsvervangers – voor familieleden, zoals de vader, de moeder, een broer of zus. Je geeft hen vanuit een innerlijke beeld een plaats in relatie tot elkaar. De representanten voelen vanzelf de essentie van de personen die ze representeren. Ze staan als een antenne in het krachtenveld van de familie en ze nemen onbewust de essentiële informatie waar die nodig is om tot een oplossing of verzoening te komen. Daardoor komt er een verstrikking – een patroon dat de verzoening belemmert – aan het licht. Dit geeft inzicht in de stappen die naar een oplossing kunnen leiden. Deze stappen maken persoonlijke groei mogelijk. Zo breng je degenen die niet gezien werden weer in beeld, je verbindt wat verbroken was, je eert het lot en je neemt het leven dankbaar aan als een geschenk van jouw ouders.

Terug Omhoog

VOOR WIE

Een workshop (familie) opstellingen is voor wie

• zoekt naar een oplossing van relatieproblemen met kinderen, ouders of partner
• een oplossing zoekt voor verlammende emoties zoals depressies, angst, gemis, rouw, woede, verdriet of onmacht
• zijn doel wil kunnen bereiken in zijn werk of leven
• op zoek is naar zijn plaats in het leven
• de liefde rijker wil laten stromen in al zijn relaties
• uit een dader- of slachtofferrol of uit conflicten wil stappen
• zoekt naar verzoening
• zoekt naar een gezonde kracht in zijn werk met mensen
• op zoek is naar verdieping, wijsheid en inzicht in de rijkdom van menselijke relaties
• wil kennismaken met deze vorm van systemisch werken
• voor of na een eigen opstelling zijn innerlijke groei wil ondersteunen   

Zoals een deelneemster zei: “Dit gun je toch iedereen!”

Terug Omhoog

FILOSOFIE

Onder de ziel van een familie versta ik die kracht die de familie bijeen houdt en die aanstuurt op compleetheid en groei. De stem van de ziel is er altijd – maar vaak wordt die overstemd door onze emoties en denkbeelden. Als die tot rust komen kunnen we de ziel beter verstaan. 

Een opstelling wordt zorgvuldig begeleid. De kunst is om het beeld dat zich toont werkelijk te begrijpen en te benoemen op het niveau van de ziel. Daarom moet een opstelling worden begeleid door iemand die deze kunst verstaat. Een opstelling begeleiden is fenomenologisch werken: dat wat zich op dat moment onder die omstandigheden in een opstelling toont, wordt waargenomen, zonder oordeel. Dit beeld doet ons even inhouden, het verschaft toegang tot een nieuwe dimensie in het bewustzijn en schenkt ons zijn inzichten. Dan komt langzaam het ritme weer terug in het ademen, het voelen en denken en het weten. Je gaat verder, niets is meer zoals daarvoor. De koers is een fractie gewijzigd en naarmate de tijd vordert, wordt duidelijk waar deze nieuwe richting toe kan leiden.  

“Een familieopstelling is in wezen een eenvoudige methode” 
(Bert Hellinger in: De wijsheid is voortdurend onderweg)

en uit datzelfde boek het prachtige beeld dat Heidegger daarover geeft:

Uit het verborgene

komt iets aan het licht

in het onverborgene

en dan zinkt het weer terug

naar het verborgene.

Terug Omhoog

MEER OVER OPSTELLINGEN

Hoe een opstelling verloopt is iedere keer anders. Pas als je het hebt ervaren heb je er een beeld bij. Toch zal ik een poging doen om te beschrijven hoe het kan gaan tijdens een workshop.

Een opstelling wordt door mij zorgvuldig begeleid. Eerst maken we ruimte voor de werkelijke vraag en kijken we om wie in de familie het werkelijk gaat. Dan vraagt de deelnemer enkele mensen uit de groep om leden van zijn familie te representeren en stelt hen op in de ruimte. Dan laat de familieziel op verbluffende wijze zien wat de kern van het probleem is. Er komt een beweging op gang in de richting van verzoening. Of het wordt duidelijk dat iemand nog mist. Misschien toont zich wat nodig is om de liefde weer te doen stromen. Ik begeleid dat proces op een respectvolle manier zodat het wezenlijke aan het licht kan komen.

De opstelling geeft aan ons allemaal inzicht in nieuwe mogelijkheden. Zo kan de familie weer een bron van kracht worden. We kijken vanuit een uniek gezichtspunt naar de werking van liefde in leven en dood. Je moet het een keer meegemaakt hebben om iets van deze werking te begrijpen.

Een workshop is een intense ervaring die diepe indruk maakt en lang doorwerkt. De thema’s die aan bod komen zijn universele diepe menselijke thema’s. De deelnemers begeven zich voortdurend in dit systemische veld. Nieuwe inzichten krijg je door de systemische oefeningen en meditaties, door het kijken naar de opstelling van een ander, door representant te zijn en door je eigen opstelling. We werken vanuit respect voor wat de ziel toont.  

Voor problemen in de werksfeer zijn opstellingen ook een doeltreffende methode. Je krijgt zicht op de oorzaak en de mogelijke oplossing van het probleem. Je kunt kijken naar het effect van een verandering op het hele systeem. Leidinggevenden kunnen zien wat de systemische dynamieken zijn die hun afdeling of bedrijf aansturen en waar of wanneer vaak ongrijpbare problemen hun oorsprong hebben.  
Consultants of therapeuten kunnen door een intervisie, supervisie of consultatie opstelling ervaren wat voor hen een goede positie is om het systeem van hun cliënt te ondersteunen. In overleg kunnen hulpverlener en cliënt samen aan een workshop deelnemen. Dit kan ook in de workshop over de Kunst van het Helpen.

Voor ouders is een familieopstelling een krachtig middel om te ervaren wat hun kind draagt voor het systeem en wat er in de familie nodig is. Klachten als onrust, angst, moeizaam gedrag of ziektebeelden krijgen in dit licht een heel andere betekenis en dit geeft de ouders vaak de kans om hun kind te helpen of te ontlasten. 

Terug Omhoog

MEER OVER ACHTERGRONDEN

Bert Hellinger, de grondlegger van de familie opstellingen, zag steeds weer in de opstellingen dat de liefde in de familie pas stroomt als aan de volgende drie principes wordt voldaan. 

1. Iedereen die bij de familie hoort, heeft recht op zijn eigen plaats in dat systeem. Niemand kan vergeten of uitgesloten worden zonder dat dat ernstige gevolgen voor de familieleden en hun nakomelingen heeft.

2. De relaties binnen de familie moeten betrouwbaar zijn.

Er zijn in een familie twee soorten relaties: de relatie tussen gelijkwaardige partners en de relatie tussen ouders en hun kinderen. 
Tussen partners groeit de relatie door geven en nemen. Als er teveel gegeven of teveel genomen is dan ontstaat bij een van de partners een schuld en dan loopt de relatie gevaar. Dit geldt ook voor de relatie tussen twee families.  
Tussen ouders en hun kinderen stroomt de energie altijd één richting op: de ouders geven het leven en de kinderen nemen het leven aan. We hebben in opstelling vaak gezien wat het effect is als je probeert om deze stroom om te keren: dat brengt voor niemand iets goeds. Kun je weer jouw eigen positie innemen als kind van jouw ouders en als ouders van jullie kinderen dan kan ieder uit de levensstroom krijgen wat nodig is.

3. Er is een hiërarchie waarbij de eerdere of oudere voorrang heeft op de jongere of latere. Dit geldt zowel voor de opvolgende generaties als voor de volgorde in de kinderrij. Als iedereen zijn eigen plaats heeft in de rij dan komt er rust. 

Als individu zijn we minder vrij in onze keuzes en in ons handelen dan we vaak denken. Keuzes zijn terug te brengen tot kiezen voor onszelf of kiezen voor de groep, het systeem waar we deel van uit maken. Maar ook daarin zijn we beperkt want om te overleven hebben we onze familie nodig. Zeker als we kind zijn kiest onze ziel – onbewust ! – altijd voor behoud van het systeem boven individueel behoud. We zien vaak dat kinderen zich op willen offeren voor het geluk van hun ouders.

Als er iets ernstigs is gebeurd in de familie, zoals bijvoorbeeld de vroege dood van een familielid die daarna ‘vergeten’ wordt, dan blijft dat doorwerken in het familiesysteem totdat de vergeten persoon weer een plaats heeft in het hart van de familie.

De grootste behoefte van een kind is om lief te hebben en deze liefde te tonen. Een klein kind voelt alles maar begrijpt nog niets. Daarom zal een kind – onbewust en uit blinde liefde – een emotie of het lot van een eerder familielid overnemen, in een poging om het leed van diegene te verzachten. Deze onbewuste innerlijke drijfveer noemen we een verstrikking. Later in het leven kan deze verstrikking leiden tot allerlei ‘onbegrepen’ klachten. Voorbeelden van klachten zijn: angsten, agressie, verstoorde relaties, steeds weer falen, psychiatrische ziektebeelden, depressies of lichamelijke ziekten.

Als deze verstrikking zichtbaar wordt, kan de blinde liefde veranderen in een volwassen liefde. Dan opent het hart zich en kun je groeien naar volwassenheid en zelfstandigheid. Wat buitengesloten was, krijgt een plaats; wat gescheiden was, wordt verzoend. Daar kan een familieopstelling bij helpen, die werkt als ‘een balsem voor de familieziel.’  

Bij terugkerende relationele problemen in sociale contacten of in partnerrelaties kun je kijken of die veroorzaakt worden door een verstrikking met het lot van een ander. Als je onbewust nog gebonden bent aan een oud patroon dan kun je last hebben van een onverklaarbaar schuldgevoel, verdriet, woede of angst waar je partner eigenlijk niets mee te maken heeft. Dat geeft natuurlijk verwarring en onmacht in de relatie en dan krijgt de liefde geen kans om te bloeien. Je bent dan als het ware niet beschikbaar voor jouw partner. Een opstelling of individueel systemisch consult kan dan inzicht geven. 

In ons werk maken we ook deel uit van een groter systeem. Wat in een organisatie speelt of gespeeld heeft, hebben we vaak geen zicht op. Maar we staan wel onder invloed daarvan. Daarbij brengen we onze onbewuste familiepatronen ook mee in onze werksituatie. Dit kan leiden tot verwarring en vragen over het eigen functioneren. Een consult of opstelling kan helderheid brengen bij vragen over de plaats die je inneemt in een organisatie of over een volgende stap in je loopbaan.

Systemisch werk of een opstelling brengt helderheid in de werkelijke vraag en de richting van de oplossing. Dat inzicht werkt lang door, en een consult of opstelling is daarom meestal eenmalig.

Een consult of opstelling is geen therapie maar een filosofisch aanschouwen van wat de werkelijkheid ons toont. En daardoor komt er iets in beweging en verandert er iets. 

Terug Omhoog