De workshop
Organisaties in systemisch perspectief
Voor wie
Organisatieopstellingen
Privacy
Meer over organisaties

DE WORKSHOP

Een workshop voor organisatieopstellingen en werkvragen is voor mensen met vragen die te maken hebben met hun werksituatie of met een probleem in hun organisatie.

Dit kunnen persoonlijke vragen zijn over nieuw werk of loopbaan. Over leiderschap, de organisatie, de afdeling of personeel. Over dilemma’s, mogelijk heden en de essentie van conflicten. Over je gesteund voelen en je eigen plaats vinden. 

Opstellingen geven een beter inzicht in de oorzaak en de mogelijke oplossing van organisatie vraagstukken en werkvragen.

Ook scholen, klinieken, netwerken en verenigingen zijn organisaties. 

‘Today’s problems are yesterday’s solutions’

Terug Omhoog

ORGANISATIES IN SYSTEMISCH PERSPECTIEF

Zoals een familie bestaat uit een (vaste) groep familieleden, zo bestaat een organisatie uit een (wisselende) groep medewerkers. Het bij een organisatie horen is een keuze die tijdelijk van aard is.

Systemisch werk in organisaties kent verschillende vormen zoals het systemisch gesprek, het maken van een organogram en de organisatieopstelling.

De opstelling helpt bij het krijgen van diepgaande inzichten over het functioneren van de relaties tussen de verschillende functies of afdelingen, de organisatie en zijn maatschappelijke context.

Terug Omhoog

VOOR WIE

Vraagstukken waarbij systemisch werk behulpzaam kan zijn:

• Diagnose van een probleem: Wat is er in de achtergrond aan de hand?
• Veranderingen: Wat is er nodig om een team weer te laten functioneren?
• Hypothese onderzoeken: Wat gebeurt er als ik deze stap neem?

• Leiderschapsvragen, conflicten, ongewenste omgangsvormen, gebrek aan doelgerichtheid, onverklaarbaar tegenvallend resultaat.
• Hoe vind ik mijn juiste plek, welke factoren hebben meegespeeld in mijn beroepskeuze, waarom neem ik altijd deze positie in binnen een organisatie.
• Moet ik blijven of gaan, hoe vind ik steun, hoe blijf ik gezond binnen mijn werk.
• Ondersteuning van adviseurs: een adviseur verandert niets maar brengt iets aan het licht en dát kan verandering brengen. Daarvoor is het nodig dat de adviseur onverstrikt blijft, dat hij vrij blijft in zijn waarneming en een goede positie vindt in de organisatie en ten opzicht van zijn opdrachtgever.

Terug Omhoog

ORGANISATIEOPSTELLINGEN

Je werkt tijdens een organisatieopstelling alleen met informatie over essentiële gebeurtenissen die in de organisatie plaats hebben gevonden. Op dat moment is het dus minder belangrijk wat je denkt of voelt over jouw vraag, want dat heeft immers nog niet tot de oplossing geleid.

Als we kijken naar jouw vraag of organisatie dan kies je uit de andere deelnemers representanten – plaatsvervangers – voor functies, bv. de directeur, de afdelingshoofden en de klanten. Je geeft hen binnen de kring intuïtief een plaats in relatie tot elkaar. De representanten voelen vanzelf de essentie van de personen of functies die ze representeren. Ze staan als een antenne in het krachtenveld van de organisatie en ze nemen onbewust de essentiële informatie waar die nodig is om tot een oplossing, nieuwe richting of nieuwe mogelijkheid te komen. Daardoor komt er een dynamiek – een patroon dat het optimaal functioneren van de organisatie belemmert – aan het licht. Dit geeft inzicht in de stappen die naar een oplossing kunnen leiden. Deze stappen maken ook persoonlijke groei mogelijk. Zo breng je datgene of diegene die niet gezien werd weer in beeld, je vindt een goede positie voor de leidinggevenden en een goede plaats voor de belangrijkste interne en externe relaties.

Terug Omhoog

PRIVACY

Tijdens de workshop organisatieopstellingen wordt zorgvuldig omgegaan met en voorzien in de behoefte aan privacy van de deelnemers en hun organisatie. Er wordt alleen gesproken over de functies, we noemen geen namen van een bedrijf, geen namen van producten of namen van medewerkers. We werken met minimale informatie en met een minimale impuls om in de richting van de oplossing te komen. Indien daar aanleiding toe is kan een opstelling ‘verdekt’ gedaan worden, waarbij de deelnemers en de representanten ook niet weten welke functie of wat gerepresenteerd wordt in de opstelling.  

De workshop voor werkvragen is voor mensen die zoeken naar inzicht over het geheel van factoren dat ons werkleven beïnvloedt. Werkvragen kunnen ook gesteld worden in de workshop familieopstellingen. 

Terug Omhoog

MEER OVER ORGANISATIES

Een organisatie heeft een doel dat meestal voor iedereen herkenbaar is. Zo zorgt een woningbouw corporatie voor huisvesting en levert een kliniek gezondheidszorg. Ook scholen, netwerken en verenigingen zijn organisaties. Elk organisme, dus ook een organisatie, wordt aangestuurd door een kracht die zich richt op het voortbestaan van het organisme. We zien dat het geheel een andere werking heeft dan de som van de aparte onderdelen.  

In een organisatie werkt een bewust weten – vaak gestoeld op wat is meegedeeld – en een onbewust weten dat registreert wat er in het geheel speelt.

Het systemisch werk tijdens een workshop voor werkvragen nodigt u uit om te kijken naar het bewuste en het onbewuste weten. Vanuit het systemisch perspectief kijk je niet alleen naar de individuele medewerker maar ook naar de organisatiecontext en de historie die tot deze context heeft geleid. Door de blik te richten op het geheel, met respect en zonder belang of bedoeling, worden dynamieken zichtbaar die tot dan toe alleen op de achtergrond werkten.

Deze dynamieken komen voort uit essentiële gebeurtenissen in de organisatie. Voorbeelden daarvan zijn de oprichting van de organisatie, het terechte of onterechte vertrek van medewerkers, het binnenhalen van nieuwe partners, afdelingen die worden opgeheven, gefuseerd of opgericht, het veranderen van het doel van de organisatie. Zo kan de situatie rond het vertrek van mijn voorganger zelfs van invloed zijn op hoe ik in mijn functie sta. 

Wanneer we systemisch naar een groep, dus ook naar een organisatie kijken, ontdekken we de principes die zorgen voor een goed functioneren:

• Er is een rangorde die bepaald wordt door factoren als leiderschap, verantwoordelijkheid, vakbekwaamheid en anciënniteit. Deze rangorde kan niet willekeurig worden veranderd.
• Ieder die erbij hoort heeft recht op zijn eigen plaats. Niemand kan zonder gevolgen onterecht zijn plaats worden ontzegd of worden uitgesloten. Ook mensen die eerder tot de organisatie behoorden blijven van belang voor de organisatie, denk bijvoorbeeld aan alle oprichters.
• De (arbeids-)relatie wordt gevormd door een uitwisseling van geven en nemen. Als deze uitwisseling in evenwicht is dan is er een stabiele relatie. Als de balans uit evenwicht is dan komt de arbeidsrelatie in gevaar.

In een opstelling komt aan het licht wat nodig is om het evenwicht weer te herstellen zodat de kracht in de organisatie weer op een ondersteunende manier beschikbaar is.  

LITERATUUR

Bert Hellinger heeft de inzichten uit de familieopstellingen ook toegepast om te zien welke dynamieken in organisaties speelden. De organisatieopstellingen zijn in Duitsland vooral ontwikkeld door opstellers zoals Gunthard Weber. In Nederland is Jan Jacob Stam de grote kracht achter de ontwikkelingen in systemisch werk in organisaties. Hij is de medeoprichter van het Hellingerinstituut, hij geeft o.a. de opleiding Systeemdynamiek in Organisaties. Hij is de schrijver van het boek: Het Verbindende Veld, organisatie opstellingen in de praktijk.

Meer informatie vindt u onder links en bij de boeken. 

TRAINING

Voor ervaren organisatiedeskundigen die een training willen volgen in systemisch werk en organisatieopstellingen was er de International Organization Constellations Training Intensive van 15 tot 22 oktober 2006 in Bergen, Nederland. Voertaal is Engels. Voor informatie: www.hellingerinstituut.nl  

Terug Omhoog